بهایێ دیرۆکیێ
نامەگۆڕینان د ڕۆژێن سەختێن
پێشمەرگایەتیێ دا
(ئەحمەد
قەرەنی)
ئەڤ بەلگەنامەیا ل بەردەست دا، کو قەوارا کاغەزا وێ
(٢٠ـ ٢٧)سم و قەوارا ڕووبەرێ نڤیسینێ ژی (١٨ ـ ٢٣)ێ سەنتیمەترە، بهایێ خوە یێ دیرۆکی
هەیە، ب تایبەتی ژبۆ بزاڤا ئازادیخوازا گەلێ کوردستانێ، ژبەرکو:
１-د
ناڤبەرا دوو پێشمەرگەیان دا بوویە. نامەیەکا (سمکۆ ئامێدی)([1])یە
بۆ (سەعدولا)ی ئەوێ ناڤدێر ب (س. دلژان)([2])
هنارتییە.
２-هەردوو
پێشمەرگەیێن نموونەیی بوون، ب دۆزا گەلێ کوردستانێ ڤە پابەندبوون. هەڤبەندیێن ئەرێنی
یێن جڤاکی و ئاستێ بلندێ ژیری بنگەهێن کەسایەتییا وان بوون.
３-هەردوو
هەلبەستڤان بوون و بەرهەمێن وانێن چاپکری هەنە.
４-بیروباوەڕێن
هەڤپشک هەبوون و هەولا گولڤەدانا چاندا جڤاکی ددان و پشتەڤانییا دامەزراندنا ناڤەندەکا
ئەدەبی دکر.
５-دەمێ
نڤیسینا نامەیێ، ئەو د ئەرکێ خوە یێ لەشکری دا بووینە.
６-ئارمانجا
ئەوی ئەرکی ژی، دووبارە خوەڤەجەماندن و ڕێکخستنەڤە و ڕکابەرییا دربا ئەنفالێن سالا
(١٩٨٨)ێ بوویە.
７-جۆرێ
ئەركێ وان پارتیزانی بوویە.
８-جهێ
ئەركێ وانێ پارتیزانیێ ل ئەردەكێ سووتی یێ وێرانکری بوویە.
９-دەردۆرا
سنۆرێن ئەوی ئەردی ژی، دژمن بوون یان ژی د دەستێ نەیاران دا بوویە. بزاڤ و
چالاکیێن د ژینگەهەکا هۆسا دا هنێرەکا مەزن بوو و ب ملێ هەر کەسەکی ڤە نەدهات.
１０-
هەر
دوو پێشمەرگە خوەدیێ نامەیێ و ئەوێ نامە بۆ هاتییە هنارتن د ئەوێ قۆناغا سەختا
خەباتێ دا شەهید بووینە.
گرنگییا نامەیێ:
پشتی پرۆسەیا ئەنفالێن بەهدینان (٢٥/٨ - ٥/٩/١٩٨٨)
و هەتا سەرهەلدانێ ل (٥/٣/١٩٩١)ێ، نامەگۆڕین ئالاڤێ سەرەکیێ گەیاندنێ بوویە د
ناڤبەرا مەفرەزەیێن پێشمەرگەیان دا، کو هەڤئاهەنگییا کاری و وەرگرتنا زانیارییان ل
دویڤ ناڤەڕۆکا وان دهاتنە ڕێکخستن. ژبۆ سەلماندنا ئەوێ بۆچوونێ ژی، ئەڤ دەقێ
نامەیا ل بەردەست دا هاتە دەستنیشانکرن.
ناڤەڕۆکا نامەیێ:
ناڤەڕۆكا نامەیێ ژ چار بڕگەیان
پێكدهێت. هەر بڕگەیەكێ ژی كلیلا خوە هەیە، كو ب شێنەیی د نێڤ سۆز و دلینییەكا
پاكژ دا بەرەڤ ناخێ نڤیسەری شۆڕدبنەڤە، ئەو ژی ئەڤەنە:
１-
كلیلا یەكێ ژ ڕێزگرتنێ دەستپێ دكەت، كو هەر سێ پەیڤێن
(كاك) و (هێژا) و (بەڕێز) ڤەدگریت و پەسنا دۆستێ خوە پێ دكەت. نڤیسەڤانی ئەو كرینە
سێ ڕەهندێن سلاڤكرنێ. ئەوێ سلاڤکرنێ ژی ل دویڤ هەردوو ئالیێن خەبات و شۆڕەشێ
ئانكو كار و ئارمانجان دهەلسەنگینیت. ئەڤە ژی یەك ژ بنەمایێن كەسایەتییا پێشمەرگەی
بوون دەما ب خەلكێ دیكە ڕا دئاخفتن.
２-
كلیلا دوویێ، ئەوێ ڕێزگرتنێ بۆ ئاستێ جوانیێ ڤەدگویزیت
و بۆ پلەیا هەڤالینیێ بەرزدكەت. د ناڤ ئەوێ جوانیێ دا، بازنەیێ هەڤالینیێ هەر
سێ پێشمەرگەیان (نیچیر، عەمەر، نزار)([3])ی
ژی ڤەدگریت و پاشی ئەو بازنە فرەوانتر دبیت و هەموو هەڤالێن پێوەندی ب خەباتا وی ڤە
هەیە همبێز دکەت.
３-
كلیلا سێیێ، ئاستێ هەڤالینیێ بەرەڤ (گیان)ی بلند دبیت
و هەڤالێ گیان ب گیانی پەیسكا هەرە بلندا خەباتا ئەوان ڕۆژان بوویە. ئەو پەیسك گەشبینییەكا
دلڤەكەر بوو، كو جەخت ل سەر پێوەندیێن بەردەوام و ئالوگۆڕییا هزران دكر و ئاسۆیێن ڕۆناك
د كارێ دەستەجەمعی دا ددیتن.
４-
كلیلا چارێ، ئاستێ هەڤالینییا گیانی دگەهتە عشق و ئەڤینییەكا
پیرۆز. د ئەوێ ئەمەكداریێ دا، جێبجێكرنا داخوازان و دابینكرنا پێدڤیێن هەڤالێن گیان
ب گیانی ئومێدەكا مزگینیبەخشا ئەوان پێشمەرگەیان بوویە، كو هەر تشتەكی بهایێ خوە
هەبوویە: (پیڤازەك، دەندكە فاسولییەك، نانەك، سلاڤەك، گڕنژینەك...). ئەڤە ژی
دەربڕینەکا ڕاستەوخۆ یە، کو د ڕێزگرتنا ئەڤان پێكهاتەیێن بچویكێن ژیانێ دا، نرخەكا
مەزن بۆ ژیانا هەموو بوونەوەران دهێتەدانین و وەلات ژ خوینێ شرینتر دبیت.
ل داویێ دكارین بێژین، كو
د شیان دا هەیە ئەڤان چار لایەنێن نامە ل سەر هاتییە داڕشتن، ببنە كۆدێن چار بابەتێن
ڤەكری ل دۆر جیوپۆلیتیكییا ئەوێ دەڤەرا وێرانكری و د هەمان دەم دا بنەمایێن سایكۆلۆژییا
كەسایەتییا پێشمەرگەی ژی پێ بهێنە شرۆڤەكرن.
دەق و ڕێنڤیس و شێوازێ
نامەیێ([4]):
هێژا کاک سعدالله بەڕێز ١١-١٢/٢/١٩٨٩
هەڤالێ هێژا...
ژ ڕێڤە جانترین ڕێز و سلاڤێت خو ئاڕاستەی تە و كاك
نیچیر و عمر و نزار و گشت هەڤالان دكەم. ئومێدەوارم شاد و كامیران بژین. ئەگەر پرسیارا
حالێ مە بكەن باشە و سوپاس.
گیان..
كاغەزا تە گەهشتە من سوپاسیا هەستا وە دكەم و ئومێدەوارم
هەر دەمێ دەلیڤە هەبیت كاغەزێت وە بگەهن هەتا كو (نوكتەك) ژی تێدا بیت بەسە!
بڕاستی دان و ستاندن و گەنگەشەێت دهەین د نابەینا مە
دا و مە بقەنجی زانی ئەڤ كارێ ب كۆم. بەلكو ئەگەر ئەم پێكڤە زاخێ بدەینێ دێ
پتر بەرهەم هەبیت.
برایێ خوشتڤی.
داخازێت وە جهێ خوشحالیا من بوون بەس جهێ داخێ یە
كو پیڤاز نەبوون هەتا مە هنارتە چەم پانێ ژی نەبوون و من ئاگەداریا كاك فتاحی كر
گوت هەڤالا ئاگەدار كە ئەگەر هەبن لگوندێ ساتی بلا بكڕن. ئەما فاصول .. ئەڤە مە
بنیڤی كرن.
دەربارەی وان تشتێت وە داخازكرین ژ من روژ([5])
ئەز برێ كەتیم (ئەو پیسە مرۆڤێ من دگەل هنارتی یێ) ئەڤە دو جارا هات و ژبیردكەت
و سوزا دایی كو ڤان ڕۆژا ڕەوانەكەت. هەر دەمێ هاتن دێ ڕەوانەكەم ئك سەر.
هەمی هەڤال سلاڤا لهەوە دكەن و چاڤێ وە ماچی دكەن
و ئەگەر داخازەك هەبیت بو مە دیاركەن دگەل هەلگرێ كاغەزێ.
سوپاس
ئیدی بو پێشڤە
براتان
سمكو ئامێدی
تێبینی/ وەیسی سلاڤێت هەین و دبێژیت ئەز گەلەك یێ
ژ هەوە خەریببیم
________________________________________________
پ. م سەعدوللا
وێنەیێ نامەیێ:
[1] سمکۆ
ئامێدی ل سالا (١٩٥١)ێ ل ئامێدیێ ژدایکبوویە. خوەندنا خوە ل ئامێدیێ و مووسل تەمام
کرییە. ل سالا (١٩٧٥)ێ دبیتە مامۆستا. ل سالا (١٩٧٧) دهێتە گرتن و پاشی دچیتە ناڤ
ڕێزێن شۆڕەشا گولانێ و د درێژییا خەباتا خوە دا چەندین پلە و پۆست وەرگرتبوون.
ڕۆژا (١٠/٤/١٩٨٩)ێ شەهید دبیت.
[2] س.
دلژان، نازناڤێ وی یێ شعری بوو، ناڤێ وی یێ ب درستی (سەعدللا ئاڤدەل سەعدللا) یە.
ل سالا (١٩٥٤)ێ ل گوندێ (غلبیش)ێ سەر ب نەحییا بامەرنێ – پارێزگەها دهۆکێ
ژدایکبوویە.. ل گوندێ خوە و ل دهۆکێ خوەندنییە. ل سالا (١٩٧٨)ێ دهێتە زیندانیکرن. ل
سالا (١٩٨٠)ێ دبیتە پێشمەرگە و هەتا ڕۆژا شەهیدبوونا وی ل بهارا (١٩٨٩)ێ ڕۆلێ خوە
یێ بەرچاڤ د شۆڕەشا گولانێ دا هەبوویە.
[3] ل دویڤ
زانیاریێن ل بەردەست دا، مەبەست ژ ئەوان ناڤان، ئەڤ هەر سێ پێشمەرگە بووینە:
نێچیرڤان ئەحمەد عەبدوللا، عەمەر خالد ئورەیی، نزار محەمەد سلێمان خرابەیی).
[4] دەستکاری د ڕێنڤیسا نامەیێ دا نەهاتییەکرن، شێوازێ
وێ وەک خوە هاتییە تۆمارکرن، چونکە بۆ ڤەکۆلەرێن زمانەڤانیێ مفایێ خوە هەیە.
[5] چێدبیت
ئەڤ پەیڤە (ڕۆژا) بیت.
Post a Comment
بۆچوونا خۆ بنڤیسه