دۆزا كوردستان د شعرێن
(خالده‌فه‌ندی) دا
رامان ژماره (24) (5)حوزه‌یران 1998
خالد ئەفەندی ئانكو (خالده‌فه‌ندی)
ئه‌و زانایێ ب قوتبێ زه‌مانی دهاته نیاسین. خه‌ڵكێ ئاكرێ ئەو ب ڕێبه‌ر و خه‌باتكارێ
چاڤ نه‌ترسێ شارێ خوه دزانی. جهه‌كێ به‌رچاڤ ل ده‌ڤه‌رێ هه‌بووی.
ژینا ئەڤی زانایی گه‌له‌ك
ئالێن به‌هره‌مه‌ندییێ ڤه‌دگریت... لێ ل ڤێره، مه دڤێت ئاله‌كی ژ ژینا وی به‌حس بكه‌ین، ئه‌و ژی ئالێ هۆزان و هه‌ڵبه‌ستانه،
کو پتر لایەنێ دلینی ڤەدگریت و دلنەرمییەک تێدا یە بەرامبەر ئەوان زانیاریێن
ڕاستییەکا یەکلایەنە پێ دڤێت. ل دویڤ هەلسەنگاندنا هەردوو ئالیێن، دکارین بێژین،
کو شعرا وی ژی ب شێوەیەکی ژ شیوەیان ڕه‌نگڤه‌دانا ته‌ڤایا ڕۆژه‌ڤێن عولمدارییا وی
نه، هەر چەوا بیت ئەمێ ئەوێ ڕەنگڤەدانێ دێ بۆ بۆچوون و تویژاندن و هه‌ڵسه‌نگاندنێن
ڕه‌خنه‌گران بجھ هێلێن.
ناڤێ وی یێ دروستی (خالدێ
كوڕێ عه‌بدولحه‌كیمێ كورێ عه‌بدوڵڵایێ كوڕێ مه‌حموود ده‌روێشێ قازی یه) ئه‌ڤ
بابكالكێ وی ناڤێ وی ب په‌سن و پڕ حورمه‌ت ڤه د په‌رتووكا (الروض النظر فی ذكر
ادباء العصر)دا هاتییه، و ب ره‌سه‌ن و سه‌جه‌رە ڤه ئه‌ڤ بنه‌ماڵه دگه‌هته
(بداخ)ێ قائیدی، ئه‌وێ ژ ئێزیدخانێ ڤه‌قه‌تایی و وه‌كوو مێڕخاسه‌كێ میرگه‌ها بادینان
ل ئاكرێ ئاكنجی بووی([1]).
شاعرێ مه (خالده‌فه‌ندی)
ل سالا (1875)ێ زایینی ل شارێ ئاكرێ هاتییه دنیایێ... خوەندنا خوه هه‌ر ل وێرێ
ده‌ست پێكرییه و پاشان چوویه ده‌ڤه‌رێن دی. ئیجازا علمی ل جه‌م مامۆستایێ پایه
به‌رز شێخ عه‌بدولڕه‌حیمێ كوڕێ مه‌لا مسته‌فایێ زیاره‌تی وه‌رگرتییه، ل وه‌ختێ
حوكمرانییا سولتان عه‌بدولحه‌میدی چوویه سته‌نبۆلێ و كۆلیژا (حقووق)ێ ل وێرێ ته‌مام
كرییه و ڤه‌گه‌ڕیایه كوردستانێ و وه‌كوو قازی ل باژارێن زاخۆ و ئامێدیێ هاتییه
دامه‌زراندن... پاشان ڤه‌گه‌ڕیایه ئاكرێ و ل وارگه‌هێ باب و باپیران ڕوینشتییه،
وه‌كوو زانا و رێبه‌رێ جڤاكی و ده‌رسدار جهێ خوه ل ده‌ڤه‌رێ كرتییه.
ڕۆژێن دویماهییێ ژ عه‌مرێ
خوه د ناڤبه‌را ئاكرێ و مویسلێ دا بۆراندینه، هه‌تا ل رۆژا (18)ی چریا پاشین
(1963)ێ ل باژاڕێ مویسلێ چوویه به‌ر دلۆڤانی یا خودێ.
پاشمایێ دیوانا وی
دبێژن، ئه‌ڤی شاعری چه‌ند
كتێب و دیوانه‌كا قه‌شه‌نگا شعران هه‌بوویه، لێ ئه‌ڤ ده‌ستخه‌تا، نها ل به‌رده‌ستێ
من، ته‌نها (12) پارچه شعرن، كوو نابنه دیوانه‌كا ته‌ڤاڤ، چونكه دیوانا شعرێ ده‌بوایه
شعر ژ هه‌موو سه‌روایان، ل دویڤ پیتێن زمانی تێدا هه‌بن.
زۆربه‌ی ئه‌ڤان شعرێن ئه‌م
به‌حس ژێ دكه‌ین، ل دویڤ ڕێچکەیا مه‌لایێ جزیری ڤه‌هاندینه و په‌ره‌پێشین، وه‌كو
مرۆڤ ڤه‌دخوینیت و ڤێدا دچیته خوارێ، هه‌ستا خه‌مه‌كا گران دهێته به‌رچاڤ، وه‌سا
دهێته زانین كو شاعرێ مه‌یێ زۆرزان شاره‌زابوویه و د دیرۆكا ملله‌تێ خوه دا مه‌له‌ڤان
بوویه، له‌وما وه‌كو خه‌مخۆره‌كێ دلنازك هه‌رده‌م پشته‌ڤانێ دۆزا فه‌قیر و هه‌ژاران
بوویه. ل به‌ر دربا زوڵم و زۆرییێ دنالی. د هه‌موو هه‌لبه‌ستێن وی یێن ئه‌ڤینی،
ئایینی، جڤاكی دا، ئه‌ڤ فیغان و هه‌وارە یا زاله، هه‌ر چه‌نده سه‌لیقا جزیری و
فه‌قییێ ته‌یرانی ته‌ڤنێ سه‌ره‌كی یێ ڤه‌هاندن و رستنا هه‌لبه‌ستێن وی بوویه، لێ
كاكل و ناڤه‌ڕۆكا وان د ته‌ڤ دا (دۆزا كوردستانێ)یه. ئەو دۆزا دل بێ هێز و نەخوەش
کری و هاوارا خوە بۆ ئاواز و سەمایێ دبەت، مینا د ئەڤێ هەلبەستا ب ناڤونیشانێ (سیباز
حه‌سره‌ت با مردن سه‌عاده‌ت)دا دبێژیت:
ڕابه مطرب لێده چه‌نگێ
دا بكم ره‌قسه حه‌قه
و ئەز فكركه‌م وه‌كو دسوژم
ده‌ست حسره‌تێ هلد‌ینم
تاقێ كوردستان دبینم
سه‌ر ب سه‌ردا شه‌ق شه‌قه
حه‌یف دكم من سه‌رهلینم
شاهێ ئه‌نقازی دبینم
ژبه‌ر چه‌كۆچی و مه‌تره‌قه
حاشا نابینم بێ كه‌مالن
پڕ زه‌كائو پڕ جه‌مالن
حاته‌من گه‌ر بێم حه‌قه
رۆسته‌مێن چه‌نگ و جیدالێ
فه‌یله‌سووفێن فكرو قالێ
ژاریا به‌ر ته‌فروقه.
هه‌تا كو دبێژیت:
فازل كو هه‌ر چ كه‌ت
(خالد) بكێشه ئه‌له‌مێ
كه‌س نینه سیباز بكه‌ت ئه‌ڤڕۆكه
ڤێ خاته‌مێ
بێژه حه‌ق كرن دبێژن كر و
تان حه‌قی ره‌قه.
***
ده‌ورێ ولات كویر كویر د دلێ
وێ دا چوویه خوارێ، له‌وما پڕ گله‌یی و گازنان ژ مه‌لا و عالمێن ده‌وروبه‌رێ خوه
دكه‌ت، كو چما هه‌تا نها ده‌ردێ ولاتی نزانن و خوه ژ حه‌قییێ غه‌شیم دكه‌ن، ژ قه‌هرا
وان گه‌مشۆ و نه‌شارازیان و ژ خه‌فه‌تا وێ زوڵما گران تووشی غوربه‌ته‌كا ده‌روونی
دبیت... لێ كولا دلێ خوه د ئەڤێ شعرا ب ناڤێ (جه‌ساره‌ت و له‌رزین)دا ده‌ردكه‌ت:
ده‌ر ئه‌زه‌ل تالع ڕه‌شم
قه‌تعه‌ن ل كه‌س كینم نییه
من كه مه‌حبووبه‌م هه‌بیت
دووربیت ل من ژینم چیه
نیمۆویه‌ك تامی نه‌كه‌م
فه‌رقی له گه‌ڵ حه‌نزه‌ل چیه
رابه خالد زوو فرار كه
له‌و مووحیتێ كوردییه
ئه‌و مه‌لایێت پڕ ته‌عه‌سوب
دا نه‌بێن كافر بیه
*
* *
من كه بۆ ژینا وه‌ته‌ن
رۆحم دكه‌م فیدا
دام و تورو برێت به‌كه‌ر
ئه‌و بێ ئه‌سه‌ر نابم جودا
هه‌ر وه‌كوو بلبل دبێژم
بۆ سه‌عاده‌ت پڕ نه‌دا
گۆ مدیره جاڤدان و دان
بهێله ب خودا
ته‌رك بكه خالد فرارێ
له‌و موحیتێ كوردییه با
ببێژن پڕ ته‌عه‌سوب
زۆر زمان كافر بیه.
هه‌تا دویماهیێ دبێژیت:
شه‌مسی عرفان گه‌ر ب ماهی
وه‌ته‌نم مه‌قروون بیت
وه‌ك زوحه‌ل با موشته‌ری ڕوحا
بران مه‌سروور بیت
نحس مه‌ریخا ته‌عه‌سوب ئه‌لبه‌ته
مه‌خسووف بیت
وه‌ك سوهێلێ دوور بیت و مه‌قسه‌دا
مه زۆر بیت
روونێ خالد برقدار به له‌م
دیارێت كوردییه
با مه‌لایێن پڕ ته‌عه‌سوب
هه‌ر ببێن كافر بیه
***
ئو د شعره‌كا خوه دا ب ناڤێ
(رد اهداء... لاطفال مدرسة زاخو) سرێمه و كارتێكرنا عیلم و زانینێ دپێشڤه‌برنا
ملله‌تی دا دیار دكه‌ت، قالبه‌كێ شیره‌تكاری و سه‌ربوورییه‌كا پڕ تام و عیبره‌ت دا
ڕۆلێ ئینسانێ خوەنده‌وار و پیشكه‌فتی د جڤاكێ دا خۆیا دكه‌ت، كو هه‌ر ب زه‌ند و
باسك و هیمه‌تێن وان جوامێران وه‌ته‌ن ژ ده‌ستێ داگیركه‌ران ڕزگار دبیت. ب دله‌كێ
پڕ ئومێد چاڤه‌ڕێی گه‌شبوونا بشكۆژێن باغێ وه‌ڵاتییه، كو هۆسا ئه‌ڤ شعره ژ وان ڕا
كرییه دیاری:
مه‌زنی و سه‌روه‌ری نه ب
خوارنا شیڤێت له‌زیز
له‌ب فرچه و ئاوێنه و ئه‌لوانێ
ئه‌سوابێت عه‌زیز
به‌لكی ئه‌و كه‌س سه‌روه‌ره
دائم خه‌لاس بكه‌ت وه‌ته‌ن
زۆر بكین سرف مه‌ساعی ڕۆژ
و شه‌ڤ به‌حسی فنوون
سرف جنوونه گه‌ر ب كسلانی
بچیت عه‌مرێ عه‌زیز
مه‌ردێ كه‌سلان دائیمه‌ن ڕووت
و په‌ریشان و دزه
زۆر ریند حه‌سره‌تا وی كه‌فه
جیلكێت ناته‌مییز
گه‌ر كوڕێ پاشا و میران بی
مسارف جاهله
ئه‌و ل دنیا و قیامه‌ت
خاسره نابیت عه‌زیز
بێ هه‌ڤالی مم و خالی دایك
و بابی دژمنه
مرن و ژینا وی یه‌كه قه‌ت
ناخۆتن لوقمه‌ك له‌زیز
ده‌رسا عیلمی زۆر بخوینه
قه‌د نه‌هێله پاشه‌ڕۆژ
ده‌ر كه چۆ نابیت قه‌زا ئیللا
دچیت عه‌مرێ عه‌زیز
ساحب سه‌عی دبیت نائل ل بۆ
هه‌ر نعمه‌تێ
نعمه‌ت و زه‌حمه‌ت برانه
و ل زڤستان و پاییز
زۆر بكن ته‌حسیلێ عرفان،
دژمنان پێ بكه‌ینه ده‌ر
فه‌خره بۆ مه‌شاد بكه‌ین
ئه‌وراحێ ئه‌جدادێ عه‌زیز
سور گولا باغێ وه‌ته‌ن، ڕۆنا
یا د چاڤێت ملله‌تی
گه‌ر ڤه‌بن خالد دكه‌ت
شاباشی سه‌د مسر و عه‌زیز.
***
د شعرا (تأسف و رجاء)دا، بۆچوونێن
وی یێن ئایینی، نه‌ته‌وه‌یی، فه‌لسه‌فه‌یی یه‌ك دگرن، هه‌ر چه‌نده مه‌سافه‌كا زۆر
هه‌بوویه د ناڤبه‌را وان هزران و پراكتیكییا وان دا، چونكه ئه‌و كاودان و زرووفێن
ئه‌و تێدا دبۆری یه‌كگرتنا بیروڕایان د ناڤ كوردان دا یا لاواز و زه‌عیف بوو، لێ
به‌لێ دگه‌ل هندێ ژی شاعر، بێ ئومێد نه‌بوویه و هه‌ر چاڤه‌ڕێ بوویه ڕۆژا سه‌رفرازییێ
بهه‌لێت... تشتێ زێده‌تر هه‌موویان بالكێش د ئەڤێ شعرێ دا ئاڤاهییێ وێیه، كو ب وه‌ستاتی
تێكهه‌ل و ته‌ڤلیهه‌ڤ بوویه، زمانێن عه‌ره‌بی و فارسی و كوردی، و هه‌تا زمانێ كوردی
ژی وه‌سا داڕشتییه، كو په‌یڤ ژ هه‌موو شێوه و دیالێكتان بكارئیناینه، هه‌تا دگه‌هته
ئالێ ڕێزمانێ ژی، كو كرمانجی یا سه‌رێ و كرمانجییا خوارێ لێكدایه و زمانه‌كێ نیمچه
یه‌كگرتیبێ كوردی ژێ دروست بوویه، ژبلی كو ده‌ستپێك و دویماهییا ئەڤێ هۆزانێ وه‌سا
جوان و سپه‌هی هاتییه دانان كو خه‌م و فیغان و دلسۆتنا وی ژ حالێ ملله‌تی و پاشه‌ڕۆژا
نه‌دیار و قورس دا دبنه دوعا و نفرین د میحرابا هێڤی و ئومێدان دا:
خودا چاكی بكه‌ت بۆ ئێمه
كاره‌ك
ته‌وه‌ككه‌لنا عه‌له‌ڵلاهی ته‌باره‌ك
ئێمه سووتاو ڕووتاون له
هه‌ر جا
كه‌س ناڵێت ئه‌مان مه‌زلوومه‌ك جاره‌ك
جه‌سه‌دمان كه‌وتووه
چنكالی گورگان
ل سه‌ر گۆشتمان بوو كه‌وتوونه جاره‌ك
ئه‌گه‌ر فریاد بكه‌ین كێ دێته
هاوار
ب چاڤێ زه‌ق دنێڕن هه‌ر كناره‌ك
سێ گورگێ هه‌ر یه‌ك جنسێ
جودایه
ب ده‌ستیان كه‌وتووه گردێ
موباره‌ك
یه‌كێ پایان دكێشیت دیگه‌ری
سه‌ر
یه‌كی دلیان بدم خۆی گر
قپاره‌ك
ل سه‌ریا گه‌ر بكه‌ن هه‌رسێ
تفاقی
ئیتر سروا دلێت عیشم موباره‌ك
چه كارم پێیه ئه‌مێۆ به‌هره‌مه‌ندم
ئیتر با پانیت ملعوونه
جاره‌ك
له‌لای دی دل ئه‌مینه زۆر
ب كه‌یفه
قازانجم تو نه‌دیتم قه‌ت
خساره‌ك
ئه‌مما حالیان نزانن پاش
كه باچۆ
له ته‌نیان ده‌رده‌كێشن هه‌ر
ده‌ماره‌ك
ئه‌مما حالمان قسه‌ی ئێمه
چی سووده
كه ئێمه عونسووری كوردین موباره‌ك
دبینی قه‌ومه‌كی بێ ئیتیفاق
بیت
لیكۆللین نه‌شرو علووم و كه‌سب و كاره‌ك
ئه‌وه رووح و حه‌یات و
جاودانی
ئه‌وه ناجی ل بۆ عونسوری ب جاره‌ك
ب لوتف و مه‌رحه‌بایه‌ك
دانه ده‌ستمان
پڕی زه‌هر و هه‌لاهل یه‌ك عه‌یاره‌ك
منیش به‌رزی دكم كه‌سان نه‌بین موباره‌ك
لیحایو سی دلیت خالد كه یا
ره‌ب
خودانی به‌خشی ب كوردان موباره‌ك
***
هه‌لبه‌ستا پڕ گله‌یی و فیغان،
ژ بۆ هێژا سه‌ید تاهایێ نه‌هری نڤیسییه، كو ده‌ما ل ڕه‌واندۆزێ بوویه، و وی جوامێری
نازناڤ دكه‌ت ب ناجی یێ قه‌ومییه‌تێ، ئانكو ڕزگاركارێ نه‌ته‌وه‌یی، دیاره ژ نێزیك
ڤه یه‌كودوو ناسكرینه، نه‌خاسمه وه‌كو شاعرێ مه چوویه شه‌مزینان و ته‌فریزێ،
چونكه سه‌ید تاهای رۆله‌كێ به‌رچاڤ هه‌بوو د كارگێڕی و ڕێبه‌رییا كاروبارێن ملله‌تی
دا. ل سه‌ر ئەوی وه‌ختێ دهێته هه‌ژمارتن ژ هه‌لبه‌ستێن نامه‌گۆڕییێ د ناڤ ئه‌ده‌بێ
كوردی دا و تشتێ مرۆڤ هزر لێ دكه‌ت ئه‌ڤ هه‌ڵبه‌سته ل دویڤ سه‌لیقا شعره‌كا مه‌لایێ
جزیری هاتییه ڤه‌هاندن و مالكێن جزیری ئێخستینه د ناڤ كه‌ڤانان دا، ئه‌و دویره
هزرا شاعرێ مه (خالده‌فه‌ندی) به‌رامبه‌ر سه‌ید تاهای وه‌كو هزرا مه‌لایێ جزیری بیت
به‌رامبه‌ر میر عیماده‌ده‌ینی، كو شعره‌كا پڕ حورمه‌ت و فه‌خر و شانازی پێ ڕا ڤه‌هاندبوو
و دیسان ب ڕزگاركارێ كوردستانێ دزانی:
به‌نده ده‌رگاهم و قه‌نج
تو دزانی هه‌روه‌سا
موجریم و موحسین دخوازن
مووچه فه‌ئه‌حسین مه‌ن ئه‌سا
ساعتی، فكری، وصال بلعل و
عسی
ثابت غرس كقطب لا یزول و
لا یسا
(قبلتی وجهك فی كل صباح و
مساء)
ل فیراقێ هه‌ڕشیم و شه‌وشیم
تا ڤی ده‌می
دوشمنان كرنه هجووم كه‌س
مه نه‌ما یاری غه‌می
بۆ ره‌فیق و دافیع مه سه‌ر
شیر و قه‌له‌می
(بدوا بروی تو جانا دخۆم
ئه‌ز قه‌سه‌مێ)
بۆتان و به‌هدین و عه‌شائیر
ب فغانن ل برینان
شه‌ت و سیروان ئاراس ئاڤه‌ك
ل جاڤێ مه یه‌تیمان
هی عاشق ل مه‌نه ئه‌م ل ته
عاشق ب قرینان
چه بكه‌م غه‌زنه‌وی و مه‌لیك
عه‌جه‌م گورج و خزینان
(موویه‌كی ئه‌ز ژ ته ناده‌م
ب دوو سه‌د زین و شرینان)
فرسه‌ت عومره چۆ بۆری دێ
چیت بۆ عه‌ده‌مێ
زوو ب زوو لازم بكت حازق
ته‌داوی ئه‌له‌مێ
وه‌قتێ كه گۆڕا قه‌د سلێمان
نابینیت وێ خاته‌مێ
ناجییێ قه‌ومییه‌تێ له‌وڕا
دكم ڤێ ماته‌مێ
(چی دبیت گه‌ر تو مه حسیب
بكی ب فه‌رهاد و مه‌مێ)
***
هه‌تا نووكه ب دروستی، ژینه‌نیگارا
ڤی شاعری، بۆ مه ساخ نه‌بوویه‌ڤه، چونكه رۆژه‌ڤێن زانایه‌كێ هۆسا پایه به‌رز و
ژێهاتی، دنیادیتی، ئۆغر حه‌وین، ده‌بیت زۆر هه‌ڤبه‌ندی د گه‌ل ڕویدان و هه‌ڤالی
دگه‌ل خه‌لكێ دی هه‌بوویه، دكارین ئه‌وێ زنجیرا پڕ خزمه‌ت و زانست د ئەڤان خالان دا
كۆم بكه‌ین:
1ـ ژ بنه‌ماله‌كا مه‌زن و
خانه‌دان بوویه، جوامێر و زانا ژ ئەوان هه‌لكه‌فتینه، وه‌كوو (دروێش الكردي
العقراوي) هه‌ر وه‌كو زانایێ مه‌زن (عصام الدین عثمان بن علي العمري 1134ـ1184) د
كتێبا خوه دا جلدێ یه‌كێ، به‌حسێ وی دكه‌ت و ب زانایه‌كێ پایه به‌رزێ جیهانا ئیسلامێ
دادنێت.
2ـ ل كوردستانێ گه‌ڕیایه
و ل گه‌له‌ك جهان ژیایه، چی وه‌كو شاگرد و تالبێ عیلمی، چی وه‌كو زانا و قازی. خوەندنا
حقووقێ ل ده‌رڤه‌ی كوردستانێ خوەندییه و تێكهه‌لی مالباتێن مه‌زنێن كوردان بوویه
وه‌كو ماڵباتا به‌درخانییان و نه‌هرییان و بارزان.
3ـ كتێبخانه‌یه‌كا مه‌زن
هه‌بوویه، ئانكو مه‌زنترین كتێبخانه بوویه ل ده‌ڤه‌رێ، كتێبێن عه‌ره‌بی، فارسی،
توركی و كوردی تێدا هه‌بووینه و سندووقێن وێنه‌یێن فۆتۆگرافی و ده‌ستخه‌تێن كه‌ڤن
(نامه و كتێب) هه‌بووینه و ئه‌ڤ په‌رتووكخانه‌یه هه‌تا سالا (1970)ێ مابوو، لێ
د ده‌مێ نویژه‌نكرنا ئه‌وی خانییێ ئه‌ڤ په‌رتووكخانه تێدا، ژناڤچوویه. ئه‌گه‌ر
كه‌ت ـ كه‌ت ل نك هنده‌ك جوامێران مابن... ئه‌گه‌را سه‌ره‌كی دزڤێیته‌ڤه بۆ هندێ
كو ڕه‌حمه‌تی چو وارسێن خه‌مخۆر ل دویڤ نه‌مابوون، ته‌نیا (دوو كچ) هه‌بووینه، ئه‌و
ژی د دویر بووینه.
4ـ دویماهییا عه‌مرێ خوه
بیناهییا چاڤان، لێ تاری بوویه و ل مال ڕوینشتییه خوارێ و وه‌كو ده‌رسدار شاگردێن
خوه فێری علوم و كار دكر. یەک ژ ئەوان دگۆت: ده‌مێ گێنگه‌شه و سوحبه‌تێن ئایینی
و شه‌ریعه‌تی داتنه كرن. دا بێژیته من، فلان كتێبێ بینه و فلان ڕووپه‌لی ڤه‌خوینه
و هۆسا ئاخفتنێن خوه ب به‌لگه و ئایه‌ت و فه‌رمووده‌یێن پێغه‌مبه‌ری دسه‌لاماندن
و گه‌له‌ك سه‌رهاتی و سه‌ربۆرێن وی هه‌نه ده‌رباره‌ی ئەڤان بابه‌تان.
5ـ هه‌تا د شعرێن خوه یێن
ئه‌ڤینی و دلداری ژی دا، هه‌ر ب دله‌كی داخبار ب دۆزا ملله‌تێ خوه‌ڤه هه‌ستێن خوه
ده‌ربڕینه و هه‌ر وه‌كو د ئەڤێ شعرا ب ناڤێ (ئشتیاق)دا دبێژیت:
ئینساف نه‌كر دل حه‌جه‌رێ
گاز من نه‌كر له‌ب شه‌گه‌رێ
سۆتم ب زه‌ربا خه‌نجه‌رێ
خه‌نجه‌ر گه‌هشته سه‌ر دلی
من ئۆف كر و ئه‌و زه‌عللی
چاڤێت به‌له‌ك ل ناڤ کلی
تیره‌ك وه‌شانده كه‌مه‌رێ
كه‌مه‌ر ل من كه‌ركه‌ر بیه
خوونا دلی جاری بیه
نوورا چاڤان تاری بیه
ده‌رمان نه‌كر دێم زێوه‌رێ
دێم زێوه‌رێ كافر كرم
ل ئاخره‌تێ خاسر كرم
زه‌رده‌شتی دین ئاگر كرم
په‌روانێ شه‌معا دێم دڕێ
دێم دڕ كه تێت من دكوژیت
وه‌ختێ دچیت من دسوژیت
حه‌یرانه خالد چۆن دژیت
هه‌وار ل سحرا ساحه‌رێ.
د ناڤ ڕێزکێن ئەڤێ گۆتارا
کورت دا، من ڤیا ڕاستییەکێ بەرچاڤ بکەم، کو د نیڤا سەدسالییا بیستێ و هندەک وێڤەتر
ژی، خالد ئەفەندی کەسێ یەکێ بوو، بەلکو ڕویگەهەکا باوەڕپێکری بوو ل نک خەلکی ئاکرێ
، چ وەک نیشاندەرێ چاکیێ و چ وەک چارەسەرکەرێ کێشەیین جڤاکی یان ژی نەخوەشیێن
دەروونی. ئەوی دلەکێ مەزن هەبوو: نیڤا پڕ بوو ژ کول و خەمێن مللەتێ وی و نیڤا دیکە
ژی مشت بوو چارەسەری و هێڤییان. ژییێ خوە بۆ خزمەتکرنا مرۆڤایەتیێ تەرخان کربوو،
لەوما یا فەرە و کارەکێ نێزیکە ژ ئەرکەکێ نیشتیمانی، کو خەلکێ ئاکرێ ژی ئەوی د
یادگەها خوە دا زیندی بهێلن و هەموو سالێ چرایێ هزرێن وی یێن پاکژ د گەل ئاگرێ
نەورۆزێ ڕۆشن بکەنەڤە([2]).
[1] ئەو نفشێ بداخی ل دویڤ خوە
هێلای، دوو بنەمال لێ هەلکەفتینە: بنەمالەکا خوەندەوار و زانست دۆست و زانایێن
مەزن لێ هەلکەفتینە. بنەمالەکا چەکدار و ب هێز، کو هەر ل زەمانێ میرێ کەلێ
زێرەڤانییا ئالیێ باشوورێ شاری ب کەلهە ڤە دکر.
[2] ئەڤ بابەتە د گۆڤارا (رامان ژماره 24 ل5 حوزه‌یران سالا 1998)دا
بەلاڤ ببوو.
Post a Comment
بۆچوونا خۆ بنڤیسه